Michał Bierzyński

Pseudonim

Sęp

Stopień wojskowy

podporucznik

Przynależność organizacyjna w okresie powojennym

NOW, NSZ, NZW

Miejsce pochówku

Przebieg służby

Konspiracyjne nazwisko: Tadeusz Mroziński. W konspiracji w NOW od lata 1941 r. Ukończył konspiracyjny podstawowy kurs żołnierza piechoty. Wiosną 1944 r. żołnierz NSZ w oddziale Akcji Specjalnej por. NN ps. „Jacek II”. Wyróżnił się odwagą i inicjatywą. Ranny w czasie ataku na koszary własowców w Zemborzycach. Wziął udział w walkach o Lublin w lipcu 1944 r. Gdy rozwiązano oddział, zgłosił się do służby w armii Berlinga, gdzie został wcielony do 9 zapasowego pułku piechoty. W październiku 1944 r. przeniesiony do 5 pułku artylerii zmotoryzowanej, gdzie szybko został zdekonspirowany jako żołnierz NSZ przez NKWD. W ramach represji wcielono go do kompanii karnej. Na przełomie października i listopada 1944 r. znalazł się na krótko w obozie NKWD w Woli Karczewskiej. Wcielony do IV kompanii karnej stacjonującej na warszawskiej Pradze, uległ poważnej kontuzji tracąc okresowo słuch wskutek bliskiego wybuchu pocisku. Został ponownie przewieziony do obozu w Woli Karczewskiej, gdzie był m.in. świadkiem mordów na żołnierzach AK. Na początku stycznia 1945 r. uciekł z obozu i przez kilka miesięcy ukrywał się w Warszawie i okolicach. Wiosną 1945 r. nawiązał kontakt z NSZ i w kwietniu znalazł się w powiecie łomżyńskim w oddziale Eugeniusza Kozłowskiego ps. „Biebrza”, gdzie zajmował się wyszkoleniem żołnierzy. Jesienią 1945 r. został dowódcą Pogotowia Akcji Specjalnej na terenie batalionu V NZW (gm. Jedwabne,
Drozdowo, Bożejewo). Przez krótki czas pełnił funkcję szefa PAS na terenie batalionu III i IV. Po podziale terytorialnym organizacji NZW w powiecie łomżyńskim, rozkazem Komendy Powiatu „Łaba Północna” w dniu 19 marca 1947 r. został szefem pionu walki zbrojnej (PAS). Ujawnił się w dniu 31 marca 1947 r. w Łomży. Kontakt z podziemiem nawiązał ponownie latem 1947 r. W czerwcu zagrożony aresztowaniem zaczął się ukrywać. Przez Komendanta Powiatu łomżyńskiego (krypt. „Podhale”) por. Tadeusza Narkiewicza ps. „Ciemny” mianowany szefem wywiadu. Aresztowany 5 września 1947 r. Przeszedł bardzo ciężkie śledztwo w Łomży i Białymstoku, po którym został skazany w dniu 5 maja 1948 r. przez WSR w Białymstoku na karę dożywotniego więzienia. Pomimo wyroku nie zaprzestano wobec „Sępa” tortur fizycznych i psychicznych, m.in. aranżując fałszywą egzekucję, w wyniku której osiwiał. W więzieniach przebywał do wiosny 1956 r. Zwolniony 26 maja 1956 r. z więzienia w Sztumie. Michał Bierzyński ps. „Sęp”, był jednym z najlepszych dowódców partyzanckich NZW na Białostocczyźnie. Zdolny taktyk, potrafił działać w sposób nieszablonowy (np. opanowanie posterunku MO w Stawiskach 11 lutego 1946 r.). Wielokrotnie z powodzeniem rozbrajał posterunki milicji, a także wojskowe grupy ochronne lokali wyborczych w styczniu 1947 r. Skutecznie zwalczał agenturę NKWD oraz UB i z powodzeniem stawiał czoło grupom
operacyjnym UB–KBW. Jednym z jego największych sukcesów bojowych było rozbicie grupy operacyjnej UB–KBW tuż przy miasteczku Jedwabne 23 października 1945 r. W NZW awansowany do stopnia podporucznika.

Więcej informacji

R. Radzik, Naszym hasłem Bóg i Ojczyzna. Okręg Białostocki NZW w fotografiach i dokumentach (1945-1956), 2021

Autor wpisu

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu Patriotyzm Jutra.

Zaproponuj zmiany