Jan Tabortowski
- Pseudonim
- Bruzda, Tabor
- Stopień wojskowy
- major
- Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
- 16.10.1906, Nowogródek, s. Jana i Wacławy
- Data i miejsce śmierci
- 23.08.1954, Przytuły
- Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
- AK, AKO, WiN
- Miejsce pochówku
- Przebieg służby
We wrześniu 1939 walczył na linii Toruń-Inowrocław, następnie w okolicach Kutna i na końcu w bitwie pod Bzurą. 18 września 1939 ranny dostał się do niewoli i został umieszczony w szpitalu w Warszawie. Z niewoli uciekł w styczniu 1940, zaczął działalność konspiracyjną. Od wiosny 1940 komendant Obwodu Bielsk Podlaski, od maja 1942 inspektor Inspektoratu III Łomżyńskiego obejmującego obwody AK-Łomża i Grajewo. Awansowany do stopnia kpt., odznaczony KW. 22.11.1942 wraz z porucznikami Stanisławem Cieślewskim ps. “Lipiec” i Janem Sokołowskim ps. “Maj” aresztowany i osadzony w więzieniu w Łomży. Mimo że Niemcy nie wiedzieli kogo aresztowali, to wpisali ich na listę osób do rozstrzelania. Dzięki akcji dowodzonej przez Czesława Lustycha ps. “Profesor” i Zdzisława Wilhelmiego ps. “Powój” zostali odbici, wraz z nimi uciekło około 10 więźniów. Po tych wydarzeniach Bruzda został przeniesiony do IV Inspektoratu Suwalskiego. W 1943 po raz drugi otrzymał KW. W marcu 1944 awansowany na mjr.W maju po raz trzeci otrzymał KW. W czasie akcji “Burza” bronił bazy “Kobielno”. Po walce został przez Rosjan odprowadzony do 81 korpusu 49 armii stacjonującego w Długołęce, rozbrojony, aresztowany przez funkcjonariuszy SMIERSZ. Po ucieczce z niewoli około 26 sierpnia nawiązał kontakt z dowództwem okręgu Białostockiego i ponownie został inspektorem Inspektoratu III Łomżańskiego, odznaczony krzyżem Virtuti Militari. Do stycznia 1945 ukrywał się w okolicach Zambrowa i Tykocina. Wrócił na teren swojego inpektoratu i rozpoczął jego budowe tym razem w ramach AKO. 20.04.1945 odbił ze szpitala w Białymstoku sanitariuszkęFranciszkę Ramotowską ps. “Iskra”. Kilka dni później podjął decyzje o ataku na Grajewo. Akcja zakończyła się powodzeniem, w czasie powrotu rozbrojono posterunek milicji w Szczuczynie i zlikwidowano punkt łączności Armii Czerwonej pod miejscowością Łojki. 11.05.1945 odbił więźniów UB. W 1945 dołączył do zrzeszenie WiN, za służbę w AK i AKO został odznczony złotym krzyżem zasługi z mieczami. Ujawnił się w 1947. W1950 zagrożony aresztowaniem przez UB wraz z Lipcem zszedł ponownie do podziemia, zbudował obóz na bagnach biebrzańskich a zaopatrzenie dostarczali im byli podkomendni. Z powodu kończących się zapasów zdecydowali się przeprowadzać akcje zaopatrzeniowe, rekwirowano pieniądze i towary ze sklepów i spółdzielni regionu. Po kłótni Lipiec odszedł od “Bruzdy” i gdy jego i por. Rawicza we wsi Grądy Małe otoczyła grupa KBW, to por. Rawicz ranny w nogę został ujęty a Lipiec rozerwał się własnym granatem. W 1953 do “Bruzdy” dołączyli “Zegar”, “Tygrys” i “Ryba”. W sierpniu 1954 zdecydował się na akcję w Przytułach, gdzie miano zaatakować posterunek milicji i kase gminną. Podczas ataku ranny w klatkę piersiową upadł przed komisariatem, na własną prośbe został dobity przez Stanisława Marchewke ps. “Ryba”.
- Więcej informacji
- Autor wpisu
- Oskar Cyran


